Ang Parikala ng Himala sa Pan De Salawal

Sa unang tingin, iisiping mali ang mensaheng ipinararating ng pelikula, na para maging katanggap-tanggap sa lipunan, kailangang maghilom o gumaling mula sa lahat ng karamdaman. Dahil baka isipin ng ibang tao na ang dinadalang sakit ay isang uri ng kahinaang maaaring tingnan bilang kakulangan bilang tao. At mahahalata ito sa namumuong pagtitinginan ng tindera sa botika (Luna) at ng mataderong pilay (Roco) na hindi makalapit-lapit sa napupusuang dalaga, marahil sa takot na pagtawanan. Gayunman, nakasentro ang Pan de Salawal kay Sal (Pascua), na paglalaro sa tawag sa asin, at sa pinagdaraanang hirap sa sakit sa bato. Habang sa kaniyang paligid, ang mga kaibigan niyang may iba’t ibang nilalabanang uri ng sakit.

Ang totoo, hindi lamang tungkol sa milagro kundi isang komentaryong panlipunan ang pelikula hinggil sa kalagayan ng healthcare sa bansa. Kung paanong hindi na nagagawang alagaan ng pamahalaan ang kaniyang mga mamamayan ang tunay na tinutumbok ni Espiritu rito. Ngunit sa halip na idiin lamang sa isyung ito ang nilalaman, pinagtatakpan ng sumapit na paghihimala ng musmos na si Aguy (Espinoza). Marahil, isa rin itong pagpuna tungkol sa kagustuhan ng mga Filipino na maniwalang maiibsan ang paghihirap niya at sa halip, dadapuan ng biyaya ng paggaling. Binibigyang pansin ng Pan na ang higit na malaking karamdaman ng tao ay ang kaniyang labis na pagbalewala sa kaniyang sarili. At sa halip, ipagpasadiyos na lamang ang lahat.

Ang kakaiba dito, nagbibigay ng bagong paraan ng pagsapit ng ginhawa sa paraan na kinakailangang sapitin muna ang higit na sakit na pisikal bago malunasan ang suliranin. Maging ang batang tagapagdala ng lunas ay tinatawag ang sarili niya ba Aguy na katumbas ng aray sa Binisaya o Cebuano. Ipinahihiwatig ng kaniyang paliwanag sa pinagmulan ng pangalan, dahil aguy ang tanging isinisigaw ng ina bago yumao nang dahil sa panganganak, na sa sandali ng pagsilang sa tao, nagsisimula ang buhay niya sa pagdama ng sakit ng taong nagluluwal sa kaniya. Isang salungatan sa pag-aapuhap ng tao na mabuhay ng maligaya. At dito, ang tanging paraan upang mapagaling ni Aguy ang bawat makaengkuwentro niyang may karamdaman ay sampalin, paluin, sakalin, sipain, o tadyakan, sila sa bahagi ng katawang pinagmumulan ng sakit.

ECFA329B-36D6-40B3-AA1D-15E74A1E2ADA-3190-000001010C2CC1F8

Kuha ang larawan mula sa http://www.cinemalaya.org/pan-de-salawal/

Samaktwid, ang pelikula ay nakaangkla sa paggamit ng mga parikila lalong-lalo hinggil sa katayuan ng mga tauhan na nakapagtataka’y pawang may mga sari-sariling karamdaman. Ilan sa kanila ang mga sumusunod: Si Sal, ang panaderong may sakit sa bato at takot nang gumamit o tumikim man lang ng asin sa kaniyang pandesal; ang matedero’t bruskong ama (Cruz) na ipinagtataka kung bakit dinapuan siya ng bukol sa suso gayong hindi siya babae; ang barbero’t photographer (Lomongo) na nawalan ng mga parokyano dahil sa malubhang pagkapasma ng kaniyang mga kamay; at ang nanay na nai-stroke (Ruiz) na hindi naagapan ang kalagayan gayong may-ari siya ng isang munting botika. Kapansin-pansin na dahil sa kanilang dala-dalang karamdaman, sila’y hindi malay sa dramatikong irony na kinalalagyan nila.

Pero ang higit na umaalingawngaw na parikala sa obra ni Espiritu, ang pagtatagpo ng batang makapagpapagaling at ni Sal na matagal nang sumuko, na waring pagtatagpo ng magkabilang dulo ng buhay. Ngunit waring espesyal ang pagkakaibigan nilang halos mag-ama na kung maituturing. Dahil higit na naging malalim ang kanilang naging ugnayan, ang pagkakawalay ng matanda sa paslit ang lumikha ng mas malalim din sakit sa kaniya. Ito ang tanging paraang maipagkakaloob niya sa ama-amahan para sa paulit-ulit na pangingirot ng mga bato. Hanggang sa huli, ang bata, na dapat sana’y wala pang muwang sa lahat ng anyo ng paghihirap sa mundo, ang nagtuturo sa tao ang hirap ay panandalian at mas madalas, kailangan niyang mabuhay sa tinapay.

 

 

 

 

 

Pan de Salawal Movie Review | Movie Analysis | Movie Criticism

Pan de Salawal Film Review | Film Analysis | Film Criticism

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s