Ang Layo ng Narating ng Ang Babaeng Humayo

Gaya sa Norte, dinadala muli ni Lav Diaz ang manonood upang tunghayan ang salimuot ng pagkakasangkot sa krimeng hindi ginawa o hindi pa nagagawa, sa kaniyang pinakahuling obrang Ang Babaeng Humayo (The Woman Who Left). Ngunit ang naiiba rito, pinalalaya agad ang tauhang ipiniit dahil sa krimeng hindi siya ang nagkasala. Sa pagkakataong ito, marahang hinuhubaran ng pelikula ang balatkayo ng pagiging malaya upang palitawin ang tunay na wangis nito pagkaharap na ang taong nagkanulo rito.

Sa sandaling magbukas ang posibilidad ng paglaya ni Horacia (Charo Santos), nagsusuot na siya ng maskara para pagtakpan ang hangaring panagutin ang nagdulot ng pagkakakulong nang tatlumpong taon. Naitago ng pagkukunwang takot na mapahamak muli sakaling malamang laya na siya sa paghahabilin sa lahat ng nakakikila na ilihim ang nakatakdang paglabas. Maging sa sariling anak ay hindi ipinahalata ang binabalak nang idahilan ng ina na hahanapin niya ang kaniyang panganay. Ngunit sa itinagal ng kaniyang panantili sa ibang bayan, at sa ikinikilos ng nakalaya, mababatid na sa paninimbang sa pagitan ng anak at ng kaaway, kumiling sa pagganti ang buong layon ng kalayaang ibinalik.

Ginamit ang kilalang estilong black and white ni Diaz subalit sa halip na manatiling itim at puti lamang ang lahat, ang piniling paraan ng biswal na pagtatanghal ang lalong nagpatingkad sa (mga) personalidad na nakadikit sa pangunahing tauhan at sa mga nakapalibot sa kaniya. Ang puti rito ang halatang tumatayong liwanag, ang maayos na hinaharap, ang kabutihang loob sa tuwing nagkakawanggawa. Kapag liwanag o araw, kapansin-pansin ang hinhing inilalarawan ni Santos higit kung titingnan ang bestidang laging suot na bumabagay sa karakter niya. Samantalang ang itim ay naglalaro sa dilim ng mga sulok ng bayan, ang bawat gabi, at ang pag-aaligid at paggalugad ng parehong aktres na gumaganap sa parehong tauhang may ibang personalidad, ibang suot na jaket at pantalon, at ibang pangalan. Isang pagpupunyagi ang pagganap ni Santos sa katauhan ni Horacia at maging epektibo sa pagpapamalas sa dikotomiya ng katauhan niya.

Sa paglalaro ng gamit ng liwanag at dilim sa magkakaibang kahulugang sa Humayo, lumilikha ng mga naiibang (nuances) katangian ang pelikulang malayo sa mga nauna na nitong binuo. At higit itong matatanto sa mga ikinikilos ni Horacia/Renata. Mahihiwatigang may ilang ulit tumawid ang dalawang magkasalungat na katangian sa mga pagkakataon o elementong nabanggit sa itaas. Nariyan ang pagmamasid ni Horacia sa simbahan at ang pagbili ni Renata ng baril habang may araw. Sa gabi naman siya nag-abot ng tulong pinansyal kay Kuba (Nonie Buencamino) at nanlibre ng balot sa mga gutom pamilya. Mahahalata ang hindi mapaghiwalay na katangian ng dalawa sa iisa.

Bukod sa tunggalian sa loob ni Horacia, ang tahimik na paglaban niya kay Rodrigo ang pinakamalakas na tensiyong itinatanghal ng Direktor. Pero sa likod nito matatagpuan ang malaking pinagkaiba, kundi man, ang pagkabaligtad ng kanilang estadong moral batay sa kanilang mga pagkilos, mga pagpapasya, espasyong kinalalagyan, at mga tauhang kasalamuha. Madalas nag-iikot sa labas si Horacia sa kalsada, sa mga tindahan, at may layang makapaglibo. Habang si Rodrigo ay makikitang laging nasa loob ng mga saradong espasyo gaya ng simbahan kapag misa, sa pagsakay sa kotse, kahit paglalakad sa labas ng mansiyon ay nababantayan siya, sa madaling sabi, hindi siya makaaalis ng hindi nasasakal ng mahigpit na seguridad. Kung si Horacia ay walang sala at nais makagawa nito para lamang makaganti, umamin namang maraming nagawang masama si Rodrigo at pinagsisihan ang ilan sa mga ito. Ang pinakamalaking pagkakaiba ng dalawa’y napapaligiran ng pamilya ang paghihigantihan habang mag-isa na lamang sa buhay ang maghihiganti. Ngunit nagkapareho sila sa iisang bagay, na nagbabayad sila sa kasalanan, ang lalaki para sa mga dating sinaktan, ang babae para sa pinaplanong pagpaslang.

Gaano mang kalayo ang nararating tuwing humahayo si Horacia, muli’t muling bumabalik siya sa pansamantalang pinupugaran bahay. Dito inilalahad ang magkakaibang katangian niya, lalo bilang isang babae, ang kasariang paulit-ulit na ikinakahon, higit kung sa loob ito ng estruktura ng bahay. Sa loob nito naipamalas ang mga sumusunod: pag-aaruga, pag-aalaga, pagmamalasakit, pagkamasiyahin, bukas-palad, mga karaniwang personalidad na inaasahan sa isang ina, na hindi ipinakikitang ginawa niya para sa mga tunay na supling. Ang lahat ng ito ay bahagyang babasagin ng ilang imahen ng dahas: pagkalasing at ang paninindak kay Hollanda (John Lloyd Cruz), at ang pagsubok na umasinta sa baril habang nasa kusina. Kung tumatayong ilaw ng tahanan ang papel ni Horacia tuwing nasa poder siya ng estruktura ng bahay, na pumipigil para tuluyang magkasala, lumalabas na siya ay pundido nang ilaw sa manipestasyon ng mga kakayahan niyang gumamit ng dahas at galit. Kung sa loob ng bahay nabuo ang pasyang kitlin ang buhay ni Rodrigo, dito rin mapapawi at maaagaw ang kagustuhang pumatay nang papasukin ang ibang tauhan sa pribadong espasyong kinalalagyan ni Horacia. Si Hollanda ang tuluyang papasan sa pasyang ituloy ang naudlot na plano ng nagpakita sa kaniya ng kabutihan.

Ang panghihimasok na ito ay nagdulot ng epektong waring deus ex machina sa bumubulusok na katauhan ni Horacia patungo sa pagyakap sa katauhan ni Renata. At ito ang sanhi para mag-iba ang anyo ng paghayong tinahak ng kaniyang karakter mula sa pag-alis para maging isang masamang loob, bumalikwas at nanatiling isang paglayo sa isang madilim na hinaharap. Ito ay pagpupuri ng pelikula sa kalíkasán ng tao (human nature) na ipinanganak na mabuti.

 

 

 

Ang Babaeng Humayo Movie Review | Movie Analysis | Movie Criticism
The Woman Who Left Film Review | Film Analysis | Film Criticism

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s